izena emateko
karkartaldea@gmail.com
barrerik indartsuena euskaraz egiten dena
Olaia Simon 23 urteko deustuarra sei hilabetez joan da Greziara Erasmus programarekin Biologia ikasketak burutzera. Biologia ikasle batentzat leku aproposa dela aitortzen du Olaiak, itsasalde oparoa eta hegaztientzako zonalde garrantzitsuak baitaude. Etxetik gehien faltan botatzen duena lagunekin Deustuko tabernetan egotea da.
1- Zertara joan zara Greziara?
Erasmus programarekin Greziako Thessalonikako Aristotelious Panepistimiora, sei hilabetez etorri naiz, biologiako ikasketak ia bukatzera. Teoriaren bibliografia ingelesez jaso eta azterketa hizkuntza berean egiteko aukera dut. Praktikak aldiz, grekeraz egin behar dudala suposatzen da. Pisu bat alokatu dut beste bi pisukiderekin batera: Murtziako neska bat eta mutil frantses batekin.
2- Nolakoa da unibertsitatea?
Greziako unibertsitate publikoan ikasketak dohainekoak dira eta material gehiena ematen dizute, nahiz eta, praktiketako materiala oso eskasa eta egoera txarrean egon. Unibertsitatea errepublika independiente gisa funtzionatzen du, hots, konstituziotik aparteko araudi propioa dauka Atenaseko Unibertsitate Politeknikoaren matxinadaz geroztik. 1973an gertatutako ikasleen manifestazioa hainbat hildakoekin bukatu zen, baina diktaduraren bukaeraren hasiera izan zen. Ordutik, Greziako ikasle mugimendua Europako indartsuenetarikoa izan da.
3- Zelan moldatu zara greziar bizimodura?
Greziako bizimodua mediterraneoa da, lasai jateko eta edateko kultura, ordutegi malguekin eta gaueko bizitza aktiboarekin. Bizitza erritmoa lasaia da, lasaiegia batzuetan. Hasieran nire onetik ateratzen ninduen hainbesteko patxada, tramite burokratikoak egiteko ez baita batere lagungarria. Hiri handi batean egonda ere, geldo lan egiten da. Hala ere, harritzeko da, azkenean dena dabilela, nola ez jakin arren.
4- Grekeraz zerbait esaten badakizu?
Grekera uste baino zailagoa da. Guretzat ahoskera erraza bada ere, hiztegi oso aberatsa du eta ulertzeko zaila da. Zerbait esaten badakit. Dena den, greziar askok ingelesez dakite eta ez badakite, ziur egon zaitezke zurekin berba egiteko gai den norbait aurkituko dutela. Lagungarria da jakitea omorfi/os/o polita esan nahi duela eta ligo hitzak gutxi esan nahi duela, Euskal Herritarrontzat erraza gogoratzeko!
7- Parrandan ateratzeko herrialde aproposa da Grezia?
Oso giro desberdinak topa daitezke. Tabernetan kopak hartzea, oro har, garestia da eta pub gehienetan sarrera ordaindu behar da. Bestalde, edonon periptero edo kioskoren bat aurki daiteke, edozein ordutan garagardo eta bestelako edariak eta produktuak saltzen dituztenak. Gainera, unibertsitate barruan ia egunero jai desberdinak antolatzen dira. Gazteen artean gehienbat drum & bass, ska, reggae, heavy eta pop entzuten dira.
8- Biologia ikasle batentzat herrialde ona dirudi: flora eta fauna oparoa du Greziak.
Bai, itsasaldean oso aberatsa da eta hainbeste irlek inguru desberdinak eskaintzen dituzte. Penintsula ere oso oparoa da, mendiak eta ibaiak ugariak dira eta hegaztientzako garrantzi handiko zonaldeak daude. Leku babestu hauek espezie askoren mantenurako ezinbestekoak dira. Flora gehienbat mediterranearra da.
9- 2007an, baina, sute askok Greziako basodiaren zati handi bat suntsitu zuten. Nola dago egungo egoera?
Orduan, prebentzio plan berria ezarri zen, baina 2009an izan dituzten zenbait sutek argi utzi dute, ezer gutxirako balio duela. Jendea haserre dago, zer gertatuko denaren zain.
10- Grezian bizi izan diren ikasle matxinadak kontuan hartuta: nola ikusten duzu Greziako ikasle mugimendua?
Mugimendu mota asko dago: festak, hitzaldiak eta manifestazio ugari. Abenduaren 6an, izan dugu manifestaziorik handiena. Aurreko urtean poliziak hildako gazte anarkistaren ohorean ez ezik, gazteek aldaketak aldarrikatzen zituzten. Istiluak sortu ziren eta alderdi bakoitzak bere armak erabili zituen. Ikasleek harriak eta molotov koktelak erabiltzen zituzten bitartean, poliziek borrak, gomazko pilotak eta gas negar-jarioleak.
11- Zer botatzen duzu faltan Euskal Herritik?
Lehenik, lagunak. Bigarrenik garagardoaren prezioa tabernetan eta azkenik biak batera. Deustuko Izeki tabernan ematen ditugun ordu horiek batez ere, pasa berri dugun astea komentatzen eta tontoarena egiten.
12- Zer dakite greziarrek Euskal Herriari buruz?
Askok ez dute Euskal Herria ezagutzen. Batzuk nahikotxo dakite, egoera politikoaren idei makala eta gure paisaien berri dute. Eta gehienek hiriak ezagutzen dituzte euren futbol taldeei esker.
13- Greziaz aparte, beste herrialderen bat ezagutzeko aukerarik izan duzu?
Albanian egon naiz pisukideekin abenduaren hasieran eta hemendik gutxira Istanbulera joango gara. Albanian jendea oso jatorra da eta komunismoaren eragina nabaria da. Herri musulmana izanik, oraindik emakumea ez da bizitzaren arlo guztietan azaltzen. Prezio baxuak ditu, oso ondo jaten da eta oraindik ez daude turismora ohituta. Herrialde erabat gomendagarria da.
Arratsalde batean, Beñat eta Xabi Deustuko gazte lokalean zeudela, hantxe ikusi zuten txalaparta, eta harriduraz begiratu zuten. Ordun hasi ziren ingurukoei galdezka ea zer ote zen hori. Hori orain dela lau urte, eta egun, misteriotsu iruditu zitzaien soinu tresna, bizio bat bilakatu da eurentzako. Beñat Luzuriagak bere osaba zuen eredu, “berak erakutsi zizkidan hasierako onarri batzuk”.
Mamadou Moustapha Ngom edo “Mara”, lagunek ezagutzen duten moduan, Bilbora 22 urtekin heldu zen, bere lehengusu eta lagun batekin batera, orain 25 urte ditu. D.B.H.a atera berri du, paperak eskuratzea erreztu diona. Dakar-etik 190km-tara dagoen Khombole izeneko hirikoa (Senegal), Wolof-a da bere ama hizkuntza. Herrialdearen hizkuntza oficial Frantsesa izan arren, biztanleriaren %80a Wolofez mintzatzen da. Wolof etniatik eratorriatako lenguaia, gaur ia 7 milioi pertsonek erabiltzen dute eta Senegal,
Gambia eta Mauritanian da erabilia.
Mara mutil apala eta lotsatia da, ez du begietara so egiten konfidantzarik ez badu eta beti irrifartsu dago. Musulman fededuna, melokotoizko xukua eskatzen du berbetan aritzen garen bitartean,
Zerk animatu zintuen etorten?
Bartzelonan eta Frantzian dauden lagunek Europak lan egiteko aukera paregabeak eskeintzen zituela, bizi-maila hobeagoa zela eta lana eta etxebizitza topatzea erraza zela esan zidaten. Nik Europa ez nuen gustoso, saltzaile gisa jarduten nintzen ehungintzan, enpresa familiarrean, eta eskolan ikasia nintzen. Beti pentsatu izan dut nire herrian laguntzen geratuko nintzela, garatzen hari deneko Senegalean, baina hau hobeagoa izango zelakoan konbentzitu ninduten.
Zein izan zen zure lehenengo inpresioa?
Ordurako entzundako guztia gezurra zela ohartu nintzen. Hasieran zure helmuga ziren hirietan ez omen dago lana eta horregatik lehengusua eta biok Bilbon geratu ginen.
Zergatik Bilbo?
Hemen aukera gehiago genituela pentsatu genuen. Bestalde, etorkinak laguntzen dituzten elkarteek laguntza zoragarria ematen digutelako.
Nola izan zen hasiera?
Dirurik, lagunik eta hizkuntza ezagutu gabe, familia faltan botatzen duzu. Hona datozen senegaldar gehienak bezala, salmenta ibiltarian lanean jarri nintzen, paperik gabe ez baituzu lana topatzen eta senegaldarrak ez gara lapurretan aritzen. Konfidantzazko gizontzat hartzen zaituztenean, alokairua eta jatekoa ordaintzen dizute lanaren truke, ez da erraza. Ikasi izana eta saltzaile esperientziak arazorik ez edukitzen lagundu zidan, errespetatzen ninduten.
Etortzeko urteetan zer espero duzu?
Ikasten hasi nintzen, alde batetik paperen tramitazioa azkartzeko eta bestetik, nire formakuntzarekin jarraitzeko, baina, nahiz eta paperak lortu ditudan lana oraindik lortu. Aldiz, D.B.H.a bukatu dut eta ikasten jarraituko dut, lehenengo erdi-mailako gradua, gero goi-mailako batera igarotzeko asmoarekin.
Zer iruditu zitzaizun euskera ikasgaia?
Oso ondo iruditzen zait institutoetan ikasi ahal izana, Wolofak gure eguneroko hizkuntza izan arren, erakundeen bermerik ez dauka.
Ikasteko interesik ba al duzu?
Noski, datorren kurtsoan, erdi-mailako zikloara ez ezik, euskaltegira ere apuntatuko naiz. Edozeinek bezala lan egin nahi dut eta zenbait lanek euskera eskatzen dute. Dohainik ikasteko aukera dudanez aprobetzatuko dut. Sei urtetan E.G.A. ateratzea espero du.
Zaila iruditzen al zaizu?
Bai, txiri-txiri. Orain saharauien egoerari buruzko liburu bat irakurtzen ari naiz (En la jaima a la seis, Enkarterri) eta kondairak bai euskeraz eta bai gazteleraz idatzita daude. Irakurketak gaztelania hobetzen lagundu eta euskera gerturatzen dit.
Zer moduz bizi zara orain?
Eusko jaurlaritzatik jasotzen dudan diruari esker bizi naiz. Alokairua eta janaria ordaindu eta familiari diru pixkat bidaltzeko heltzen zait, hala ere, eurek badakite dirua gobernutik datorrela, ez diet inoiz nire egoerari buruz gezurrik esan. Orain ikaste da nahi dudana.
Zure herrialdera bueltatuko zara?
Ondo nago hemen eta horrela jarraitu ezkero, 8 urte barru espainiar nazionalitatea lortuko nuke eta ondorioz, soilik turista gisa bueltatzea edukiko nuke. Dena den, ez dut uste bueltatuko naizenik, hango egoera ez da ona. Gainera, nire neskalaguna unibertsitatean ikasten ari da eta amaitu bezain pronto Frantziara etortzeko asmoa dauka.